HvJEU: EDPS kan wijziging Europol-regels niet aanvechten
HvJ EU 17 november 2026, IT 5668; IEFbe 4411; C-698/23 P; ECLI:EU:C:2026:984 (EDPS tegen Europees Parlement en Raad). In deze zaak tussen de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) enerzijds en het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie anderzijds staat de vraag centraal of de EDPS zelfstandig beroep tot nietigverklaring kan instellen tegen gewijzigde Europese regelgeving over de verwerking van persoonsgegevens door Europol. Op 3 januari 2022 droeg de EDPS Europol op om persoonsgegevens binnen bepaalde termijnen te categoriseren en gegevens die niet aan de wettelijke vereisten voldeden vervolgens te verwijderen. Later dat jaar wijzigde de Uniewetgever de Europol-verordening. Daarbij werden overgangsbepalingen ingevoerd die Europol onder bepaalde voorwaarden toestaan eerder ontvangen persoonsgegevens langer te verwerken en te bewaren. Volgens de EDPS legaliseren deze bepalingen met terugwerkende kracht gegevensverwerkingen die eerder in strijd waren met de geldende regelgeving. Daarmee zouden zij zijn onafhankelijkheid en toezichthoudende bevoegdheden aantasten. De EDPS stelde beroep tot nietigverklaring in tegen de artikelen 74 bis en 74 ter van de gewijzigde Europol-verordening. Het Gerecht verklaarde dit beroep niet-ontvankelijk, omdat de EDPS niet rechtstreeks door de bepalingen werd geraakt. In hoger beroep voert de EDPS aan dat hij op grond van zijn onafhankelijke positie en het beginsel van institutioneel evenwicht bevoegd moet zijn om zijn toezichthoudende prerogatieven rechtstreeks bij de Unierechter te verdedigen.