Openbaarmaking agrarische huisvestings- en landbouwtellingsgegevens mag doorgaan

Rb. Midden-Nederland 2 oktober 2026, IT 5557; ECLI:NL:RBMNE:2026:6712 (POV, NMV, LTO en KAVB tegen minister van LVVN). Coöperatie Mobilisation for the Environment heeft op grond van de Wet open overheid verzocht om openbaarmaking van historische gegevens uit de Gecombineerde opgave, waaronder dieraantallen, stalsystemen, codes uit de Regeling ammoniak en veehouderij en gegevens over landgebruik. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur besloot vier Excelbestanden openbaar te maken. De Producenten Organisatie Varkenshouderij, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Land- en Tuinbouworganisatie Nederland en de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur verzochten om schorsing van dat besluit. De voorzieningenrechter merkt deze belangenorganisaties aan als belanghebbenden en oordeelt dat geen sprake is van misbruik van procesrecht. Ook de gebreken in de zienswijze- en kennisgevingsprocedure leiden niet tot schorsing. Hoewel de minister onvoldoende duidelijk had gemaakt dat de openbaarmaking niet alleen veehouders maar ook andere agrariërs betrof en een aan agrariërs verzonden brief bovendien een onjuiste rechtsmiddelenclausule bevatte, zijn de betrokken agrariërs daardoor volgens de voorzieningenrechter niet zodanig in hun belangen geschaad dat de procedure opnieuw moet worden gevoerd.

De huisvestingsgegevens, waaronder dieraantallen, diersoorten en staltypen, en de adressen die via de unieke bedrijfsnummers aan de bedrijfslocaties kunnen worden gekoppeld, zijn volgens de voorzieningenrechter milieu-informatie die betrekking heeft op emissies in het milieu. Ook historische gegevens behouden dit karakter. Omdat het om informatie over emissies in het milieu gaat, zijn op grond van artikel 5.1, zevende lid, van de Wet open overheid de weigeringsgronden uit het eerste en tweede lid van dat artikel niet van toepassing. De landbouwtellingsgegevens over landgebruik en gewascodes zijn eveneens milieu-informatie. Of deze gegevens daarnaast ook als informatie over emissies in het milieu moeten worden aangemerkt, laat de voorzieningenrechter in het midden. Voor deze gegevens mocht de minister het belang van openbaarheid zwaarder laten wegen dan de belangen van de agrariërs. De belangenorganisaties hebben onvoldoende concreet gemaakt dat openbaarmaking de concurrentiepositie van agrariërs ernstig schaadt, een zwaarwegende aantasting van hun persoonlijke levenssfeer veroorzaakt of leidt tot een concrete en actuele dreiging van sabotage. De beroepen hebben daarom naar voorlopig oordeel geen redelijke kans van slagen. Ook de eigen belangenafweging van de voorzieningenrechter leidt niet tot schorsing van het besluit. De verzoeken om een voorlopige voorziening worden afgewezen, zodat de minister de nog niet openbaar gemaakte gegevens mag publiceren.

Belangenafweging

37. De minister heeft het belang van openbaarheid zwaarder laten wegen dan het belang van verzoekers. Verzoekers vinden dat onterecht. Zij stellen dat de gegevens informatie bevat, die inzicht geeft in de bedrijfsvoering en productieomvang van de agrariërs. Dat geldt in het bijzonder ook voor de informatie die gaat over landgebruik van gronden met gewascodes per bedrijfslocatie. Het gaat om tot bedrijven herleidbare informatie. Openbaarmaking zal de concurrentiepositie van agrariërs schaden. Ook vrezen verzoekers aantasting van de persoonlijke levenssfeer van agrariërs die nabij hun land wonen. Hun bedrijfsadres is ook vaak woonadres. Verzoekers vrezen verder voor sabotage. De vrees is dat de informatie in handen komt van milieuactivisten en natuurorganisaties, die er mee aan de haal gaan. Afgelopen jaren waren agrariërs volgens hen vaker het doelwit van acties. Niet is uitgesloten dat openbaarmaking negatieve gevolgen heeft voor de veiligheid van de agrariërs.

38. De voorzieningenrechter oordeelt dat de minister het belang van openbaarheid in dit geval zwaarder heeft mogen laten wegen dan de belangen van de agrariërs. Het beroep heeft ook op dit punt geen redelijke kans van slagen. De voorzieningenrechter legt dat hierna uit.

39. De belangen waar verzoekers zich op beroepen vallen onder artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder c, van de Woo (bedrijfsgegevens die door natuurlijke personen of rechtspersonen vertrouwelijk aan de overheid zijn meegedeeld), 5.1, tweede lid, onder e, van de Woo (de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer) en 5.1, tweede lid, onder h, van de Woo (de beveiliging van personen en bedrijven en het voorkomen van sabotage). Omdat het gaat om milieu-informatie bepaalt artikel 5.1, zesde lid, van de Woo dat artikel 5.1, eerste lid onder c, van de Woo een relatieve weigeringsgrond is in plaats van een absolute. Het openbaar maken van bedrijfsgegevens blijft daarom slechts achterwege voor zover dat belang ernstig geschaad wordt en het algemeen belang van openbaarheid van informatie niet opweegt tegen deze schade.

Bedrijfsgegevens

40. De minister heeft zich gerealiseerd dat het hier om informatie gaat die vertrouwelijk aan de overheid is verstrekt en ook dat deze informatie te herleiden is tot de diverse bedrijven. Dit belang is in de belangenafweging van de minister betrokken. De voorzieningenrechter is het met de minister eens dat niet valt in te zien dat het belang van de bescherming van bedrijfsgegevens ernstig wordt geschaad door de openbaarmaking en dat dat belang zwaarder zou moeten wegen dan het belang van openbaarheid van milieu-informatie. Verzoekers hebben niet aannemelijk gemaakt dat de openbaarmaking informatie betreft die de concurrentiepositie van agrariërs ernstig zou schaden. Zij hebben wel gesteld dat openbaarmaking tot schade leidt, maar dit is op geen enkele manier concreet gemaakt.