Inbeslagname zakelijke e-mails door mededingingsautoriteit vereist niet steeds voorafgaande rechterlijke toestemming

HvJ EU 16 juli 2026, IT 5446; ECLI:EU:C:2026:585 (Imagens Médicas Integradas e.a. tegen Autoridade da Concorrência). In deze gevoegde zaken C-258/23 tot en met C-260/23 verrichtte de Portugese mededingingsautoriteit onderzoeken naar mogelijke inbreuken op de artikelen 101 en 102 VWEU. Met voorafgaande toestemming van het Portugese Openbaar Ministerie werden inspecties uitgevoerd in de bedrijfsruimten van de betrokken ondernemingen, waarbij zakelijke e-mails tussen werknemers en leidinggevenden werden onderzocht en bestanden die relevant werden geacht voor de mededingingsonderzoeken in beslag werden genomen. De ondernemingen bestreden de rechtmatigheid daarvan en voerden aan dat de inbeslagname van e-mailcorrespondentie, gelet op het recht op eerbiediging van communicatie, vooraf door een rechter had moeten worden toegestaan en dat toestemming van het Openbaar Ministerie onvoldoende was. De Portugese rechter vroeg het Hof van Justitie daarom in wezen of zakelijke e-mails onder de bescherming van artikel 7 Handvest vallen en of de artikelen 7 en 8 Handvest zich verzetten tegen nationale regelgeving die een mededingingsautoriteit toestaat dergelijke e-mails tijdens een bedrijfsinspectie zonder voorafgaande rechterlijke toestemming in beslag te nemen.

Het Hof oordeelt dat zakelijke e-mails die werknemers en leidinggevenden via het elektronische communicatiesysteem van de onderneming uitwisselen onder het begrip ‘communicatie’ van artikel 7 Handvest vallen; het zakelijke karakter van de inhoud doet aan die bescherming niet af. De inbeslagname van dergelijke e-mails vormt bovendien een beperking van zowel het recht op eerbiediging van het privéleven en de communicatie uit artikel 7 als het recht op bescherming van persoonsgegevens uit artikel 8 Handvest en moet daarom voldoen aan artikel 52 lid 1 Handvest. Een dergelijke beperking kan evenwel gerechtvaardigd zijn door het door de Unie erkende algemeen belang van het waarborgen van onvervalste mededinging. Het Unierecht verlangt daarbij niet dat de inbeslagname van zakelijke e-mails tijdens een inspectie in bedrijfsruimten steeds vooraf door een rechter wordt toegestaan, mits de bevoegdheden van de mededingingsautoriteit bij wet strikt zijn afgebakend, passende en toereikende waarborgen tegen misbruik en willekeur bestaan en de maatregelen achteraf aan volledige en effectieve rechterlijke controle kunnen worden onderworpen. Het Hof acht daarbij relevant dat de autoriteit geen onbeperkte of algemene toegang tot de e-mails heeft en de verkregen gegevens uitsluitend mogen worden gebruikt voor het opsporen van de onderzochte mededingingsrechtelijke gedragingen. De voorafgaande machtiging door het onafhankelijke Portugese Openbaar Ministerie kan bovendien bijdragen aan de vereiste afbakening van onder meer de noodzaak, duur en materiële omvang van de inspectie. Het Hof maakt echter een voorbehoud voor mobiele telefoons, computers en andere gegevensdragers die zowel privé als zakelijk worden gebruikt: toegang tot de daarop opgeslagen gegevens kan, doordat daaruit zeer precieze conclusies over het privéleven kunnen worden getrokken, een ernstige of bijzonder ernstige inmenging in de artikelen 7 en 8 Handvest vormen. In dat geval moet de toegang vooraf worden getoetst door een rechter of een onafhankelijke administratieve instantie die over de vereiste bevoegdheden en waarborgen beschikt om de betrokken belangen en grondrechten tegen elkaar af te wegen.

73. It follows from the foregoing that Article 7 of the Charter must be interpreted as meaning that the concept of ‘communications’, within the meaning of that article, covers business emails exchanged between employees and managers of an undertaking by means of that undertaking’s messaging service.

120. It follows from all the foregoing considerations that Articles 7 and 8 of the Charter must be interpreted as not precluding the seizure, without prior authorisation issued by a court, of emails exchanged between the employees and managers of an undertaking during an inspection carried out by a national competition authority at the professional or business premises of undertakings suspected of having committed infringements of Article 101 or Article 102 TFEU, provided that a strict legal framework for the powers of that authority, and adequate and sufficient safeguards against abuse and arbitrariness, such as effective ex post judicial review of the measures at issue, are provided for.