HvJ EU: netbeheerder niet verplicht conventionele meter aan te bieden bij weigering slimme meter

HvJ EU 5 november 2026, IT 5636; ECLI:EU:C:2026:936 (Netz Niederösterreich () en compteurs intelligents). Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelt dat een netbeheerder op grond van richtlijn 2019/944 niet verplicht is tegemoet te komen aan de wens van een eindafnemer om geen slimme elektriciteitsmeter te ontvangen en in plaats daarvan een conventionele meter ter beschikking te stellen. De zaak betreft een geschil tussen een Oostenrijkse consument en netbeheerder Netz Niederösterreich GmbH over de vervanging van een conventionele elektriciteitsmeter door een slimme meter. De consument weigert de vervanging vanwege zorgen over elektromagnetische straling en de bescherming van haar persoonsgegevens. Zij stelt onder meer dat de gegevensoverdracht onvoldoende beveiligd is en dat zij niet kan controleren of de netbeheerder toegang tot haar verbruiksgegevens heeft verkregen. Het Hof overweegt dat de artikelen 19, 21 en 22 van richtlijn 2019/944, gelezen in samenhang met bijlage II, de invoering van slimme-metersystemen sterk aanmoedigen om energie-efficiëntie en de actieve deelname van consumenten aan de energiemarkt te bevorderen. Hoewel eindafnemers die niet over een slimme meter beschikken recht hebben op een conventionele meter die aan bepaalde minimumeisen voldoet, volgt hieruit geen algemeen recht om de installatie van een slimme meter te weigeren of in alle gevallen een conventionele meter te behouden.

Daarnaast verduidelijkt het Hof welke Unierechtelijke eisen gelden voor de beveiliging van gegevens die door slimme elektriciteitsmeters worden verzonden. Artikel 2, lid 1, van richtlijn 2014/32, gelezen in samenhang met artikel 20, eerste alinea, onder b en c, en artikel 23, lid 3, van richtlijn 2019/944, staat niet in de weg aan een nationale bepaling die het begrip 'slimme meter' definieert zonder daarin specifieke eisen aan gegevensbeveiliging op te nemen. Voorwaarde is wel dat andere nationale bepalingen uitvoering geven aan de Unierechtelijke eisen inzake gegevensbeveiliging en bescherming van persoonsgegevens, waaronder de AVG. Verder oordeelt het Hof dat de vereisten van artikel 5, lid 3, van de e-Privacyrichtlijn (richtlijn 2002/58/EG) voor de opslag van of toegang tot informatie in eindapparatuur niet van toepassing zijn op een elektriciteitsnet waarover persoonsgegevens kunnen worden verzonden. Een dergelijk netwerk dient hoofdzakelijk voor de distributie van elektriciteit en niet voor het aanbieden van openbare elektronische-communicatiediensten. De verzending van verbruiksgegevens via dit netwerk vormt volgens het Hof een intern technisch proces van de netbeheerder. De overige prejudiciële vragen, waaronder de vraag over de toepasselijke AVG-verplichtingen bij het tussentijds uitlezen van verbruiksgegevens, verklaart het Hof niet-ontvankelijk.

125    Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Het Hof (Vierde kamer) verklaart voor recht:

1)      De artikelen 19, 21 en 22 van richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van richtlijn 2012/27/EU, gelezen in samenhang met bijlage II bij die richtlijn,

moeten aldus worden uitgelegd dat

een netwerkbeheerder niet verplicht is om zich te voegen naar de wens van een eindafnemer om geen slimme meter voor elektriciteit te ontvangen en in dat geval niet verplicht is om aan die afnemer een conventionele meter ter beschikking te stellen.

2)      Artikel 2, lid 1, van richtlijn 2014/32/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van meetinstrumenten, gelezen in samenhang met artikel 20, eerste alinea, onder b) en c), en met artikel 23, lid 3, van richtlijn 2019/944,

moet aldus worden uitgelegd dat

het niet in de weg staat aan een bepaling van nationaal recht die het begrip „slimme meter” definieert zonder in die definitie specifieke eisen te stellen wat de beveiliging van de door een dergelijke meter verzonden gegevens betreft, voor zover andere bepalingen van de nationale regeling inzake het gebruik van slimme-metersystemen voor elektriciteit uitvoering geven aan de in die richtlijnen vastgestelde eisen inzake gegevensbeveiliging en bescherming van persoonsgegevens.

3)      Artikel 5, lid 3, van richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie), zoals gewijzigd bij richtlijn 2009/136/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009,

moet aldus worden uitgelegd dat

de in deze bepaling bedoelde vereisten voor de opslag van of toegang tot informatie die is opgeslagen in de eindapparatuur van een gebruiker of abonnee van een elektronische-communicatienetwerk, niet van toepassing zijn op een elektriciteitsnet waarover persoonsgegevens kunnen worden verzonden.